Monthly Archives: augustus 2002

Deely meel vanuit Johannesburg (4): Papa krijgt geen washandje

Deely meel vanuit Johannesburg (4): Papa krijgt geen washandje

Ik was uitgenodigd om een zaak te volgen in het Constitutional Court. Voor mij als rechtenstudente was het erg interessant om de verschillen en de overeenkomsten tussen het Nederlandse en het Zuid-Afrikaanse rechtssysteem te zien.

De zaak ging over de veroordeling van een clubhouder, waar stripteases werden opgevoerd en de serveersters topless drankjes schonken. De wet waaronder hij vervolgd werd (dat je niet indecent dressed mocht zijn), werd getoetst aan de Grondwet. Dat stond ter discussie.
In Nederland mag je de wet in formele zin niet toetsen aan de grondwet. Hier dus wel. Terwijl de zaak even geschorst werd, dronk ik koffie met twee danseressen van die club. Ik hoop eigenlijk dat de wet niet grondwettig is, want het verbetert de positie van de vrouwen.
Wat ben ik toch heerlijk Amsterdams, denk ik, het puriteinse Zuid-Afrikaanse, of oud-Nederlandse, komt mij zo vreemd over. Stoppen kan je het toch niet, dus kan je zoiets onschuldigs als strippen beter uit het verboden circuit halen, het zal de vrouwen ten goede komen.

Van Court ging ik naar Prison. Sandton Centre is in de ‘volksmond’ prison geworden. Niet alleen vanwege de zware beveiliging, maar ook omdat er omheen enkel hotels zijn. Er is een gigantisch winkelcentrum, maar alles is daar verschrikkelijk duur. Ik wilde een washandje kopen met een luipaard er op: 45 Euro kostte dat!. Dus papa, je krijgt een ander kadootje.

Ik heb woensdag verder weinig gedaan. Gepraat, gepraat en gepraat…. en interessante mensen ontmoet. Wel was er een overleg met de NGO’s en aansluitend een met de Nederlandse Parlementariërs. De staatssecretarissen waren helaas verhinderd. Tanja van Gool van het ministerie van Buitenlandse Zaken was degene die ons verder hielp met onze vragen. Zij weet zoveel en geeft zulke diepgravende antwoorden, dat het echt zeer aangenaam was om naar haar te luisteren.

Er heerste optimisme over de onderhandelingen. Ondanks de roddel die hier galmt dat de Verenigde Staten een deal hebben gesloten met Saudi-Arabie: Saudi-Arabië gaat tegen Kyoto stemmen en de VS tegen de mensenrechtenverdragen. De VS zijn sowieso een nare onderhandelingspartner. Als over overeenkomsten zijn bereikt, gaan de VS er op het laatst nog heel veel punten uithalen. Daardoor is men weer terug bij af en moeten andere landen er zich op tal van punten weer ‘uitkopen’. Het zijn rare spelletjes.

De kritiek is dat de staatshoofden te veel bezig zijn met de komst van Bush en het trekken van zijn aandacht. Ik heb een aantal Amerikanen gevraagd wat ze er van vinden dat Bush niet komt. Een aantal van hen meent dat Amerika te arm is om alle kosten voor een duurzame ontwikkeling te betalen – terwijl er zo veel valt te bezuinigen op niet-duurzaam gedrag. Maar het leukste antwoord dat ik krijg is: ‘Man, he is too stupid to answer. He would not understand the questions, he is soooo dumb. Hahahahaha.’

Deely meel vanuit Johannesburg (3): ‘Overleggen, inventariseren, categoriseren’

Deely meel vanuit Johannesburg (3): ‘Overleggen, inventariseren, categoriseren’

Gisteren hadden de Nederlandse jongeren vooroverleg. Dat overleg is belangrijk omdat wij invloed proberen uit te oefenen op de manier waarop Nederland ons vertegenwoordigd. Met zijn allen in een klein luidruchtig hokje gestouwd deelden we de informatie die we tot nu toe vergaard hadden. Een beetje cynisch en geamuseerd door alle toestanden rondom de toegang, of beter gezegd: het ontzeggen van de toegang, hingen we een briefje op de deur met daarop: ‘Dutch Youth meeting: CLOSED SESSION’. Dat voelde goed. We werden vergezeld door Erik, een kamerlid van het CDA, die ons, na het gekakel te hebben aangehoord, goede tips gaf over hoe verder te gaan.

Na een vlugge hap spurtten wij naar de volgende bijeenkomst, waar ook de NGO’s vertegenwoordigd waren. De locatie was gelukkig dichtbij, maar wederom erg luidruchtig. Alide Roerink van het NCDO had een restaurant op het beveiligde terrein geregeld.
Eerst werden de vragen geïnventariseerd en daarna gecategoriseerd. Aansluitend volgde het overleg met de Nederlandse staatssecretarissen en enkele parlementariërs, die hun best deden om de vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Van Geel (staatssecretaris van Milieu – echt Nederland, we zijn bijna enig land zònder milieuminister, wat zijn we ontwikkeld!) was helaas in vergadering en daardoor verhinderd. Van Ardenne was erg behulpzaam.

Na afloop waren we allemaal te moe om nog te gaan feesten. Na een drankje zakte iedereen als een baksteen in elkaar. Een grote tafel vol zoutzakken. Thuis hebben we thee gedronken en elkaar gemasseerd bij kaarslicht, terwijl het buiten plenste en knetterhard onweerde. Van het tassen sjouwen en heen en weer lopen worden je spieren aardig gaar.

Vandaag heb ik samen met mijn ‘buurmeisje’ Mirella rechter Goldstone ontmoet. Goldstone is een zeer gerenommeerde Zuid-Afrikaanse rechter van de Constitutional Court (vergelijkbaar met de Nederlandse Hoge Raad). We raakten eerst verdwaald en meldden ons toen in het verkeerde gebouw en kwamen daardoor ruim 50 minuten te laat! Wij schaamden ons zoooo diep, maar Mr. Goldstone vond het niet erg. Hij had zich zelfs zorgen gemaakt om ons, zei hij, ondanks het mobiel-telefonische contact.
Het was inspirerend om thee met iemand te drinken die zijn hele leven had gewijd aan recht en rechtvaardigheid.

Vervolgens zijn wij afgereisd naar Sandton. Na alle protesten van gisteren heeft de organisatie het aantal mensen dat toegestaan wordt in het conferentiegebouw opgeschroefd tot 8.000. Elke ochtend ga ik langs mijn favoriete beveiligingsbeamte. De eerlijkheid, wijsheid en trots straalt van hem af. Hij zou zo kunnen zijn weggelopen uit een Amerikaanse politieserie waar hij de Good Cop speelt. We wisselen altijd een paar korte zinnetjes uit. How are you my dear?, was het vandaag.

Dan nog iets typisch over de pers. Terwijl ik in de computerruimte zit, zijn er drie bijeenkomsten gaande op het scherm: een van de pers, een sessie over kinderarbeid en een over kinderen in het algemeen. Drie keer raden welk scherm het geluid had? Juist, de persbijeenkomst. Soms lijkt men hier te vergeten wie de toekomst heeft en waarop het begrip Duurzame Ontwikkeling het meest van toepassing is..?.

Deely meel vanuit Johannesburg (2): ‘NGO’s worden buitengesloten’

Deely meel vanuit Johannesburg (2): ‘NGO’s worden buitengesloten’

Het is ongelooflijk! Na alle drama en irritatie die de rijen wachtenden gisteren veroorzaakten, had de organisatie besloten om de toegangseisen aan te passen. De kaart die ik gisteren voor deze ochtend had gehaald was dus niet meer geldig. Vandaag mochten er 6.000 mensen het gebouw in en er wordt geteld bij de toegangspoorten. Het is niet duidelijk hoe lang ze dit handhaven, morgen kan het weer anders zijn.

Het overleg van de niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) was vanochtend daarom emotioneel. Iedereen was woedend. Veel NGO’s kunnen namelijk niet én op de NGO-bijeenkomst in Nasrec én hier binnen bij het officiële gedeelte zijn. De meeste vertegenwoordigers pendelen tussen de locaties. Dat maakt de onzekerheid of je Sandton nog inkomt slopend. Iedereen werd opgeroepen om uit protest naar buiten te gaan, terug te keren naar binnen, weer naar buiten te gaan en weer naar binnen; zo zou het tellingsysteem mank worden gelegd. Maar helaas, het werkte niet. De meesten waren te bang dan helemaal niet meer meer naar binnen te komen!
De NGO’s worden buitengesloten. Er zijn al zoveel sessies waar NGO-vertegenwoordigers niet bij mogen zijn. En nu mogen ze zelf het gebouw niet meer in…

Behalve dat ik vertegenwoordiger van de Universiteit van Amsterdam ben, ben ik ook jongerenvertegenwoordiger. Er zijn verschillende jongerenorganisaties waar ik mee te maken heb, onder andere de University World College en The Youth Congress. Elke dag hebben we overleg in het Sandton-gebouw, maar het is vreemd om te weten dat je naar een meeting moet en er misschien niet bij kan zijn.

Ik leer vele gedreven jongeren kennen. Gisteren zijn we sushi gaan eten. Slechts een van ons had ooit in een sushi-restaurant gegeten. Hij was dan ook de enige die een beetje behoorlijke maaltijd had weten te bestellen. Het leidde tot hongerige en hilarische taferelen. Ik heb de longen uit mijn lijf gelachen. Vanavond gaan we het nachtleven van Joburg onderzoeken. Of beter gezegd: van Sandton.

Vandaag ben ik niet naar de plenairy sessions gegaan. In plaats daarvan heb ik de Press Meeting bezocht, waar de uitkomst van de vergadering werd gepresenteerd waar meer dan 120 senior rechters wereldwijd aanwezig waren. Het onderwerp was de uitvoering van milieurecht in het (nationale) recht. Ik weet dat het vreemd klinkt, maar mijn ‘top’ kan niet meer stuk. De ‘Johannesburg Principles’ zijn zo krachtig, dat ik weet dat zij wereldwijd een hele grote invloed gaan hebben op het recht. Wat dat betreft is er al veel bereikt.

Tot slot heb ik ook nog een oud idool van me gezien. Bij het lezen van de aankondigingen viel mijn oog op een lezing in Stithians College (vraag mij niet waar het is, de chauffeur was zo verdwaald dat ik het nog niet weet), een lezing gegeven door….. Jane Goodall. Zij leefde jaren in de regenwouden en deed onderzoek naar chimpansees. Als kind inspireerde ze mij al enorm. Goodall, ongelooflijk bescheiden en rustig, sprak over de problematiek van ontbossing en gaf ook oplossingen.

Deelie meel vanuit Johannesburg (1): ‘Hoe kom ik binnen?’

Deelie meel vanuit Johannesburg (1): ‘Hoe kom ik binnen?’

Mijn vlucht was aangenaam. Verveeld geraakt door de saaie B-film die werd gedraaid (Spiderman), keek ik op het juiste moment uit het raam: we vlogen Afrika binnen. Onder me zag ik een prachtige skyline. Niet ver daarachter viel een ding op: de ongekende lichtstilte. Het was adembenemend. Ook het onweer waarin we raakten, zo vlak onder de evenaar, was bijna mythisch. Ik heb geen oog dichtgedaan.

Bij aankomst bleek dat mijn kamergenoten in ‘Joburg’ juist vertrokken naar Sandton, de plek waar de officiele conferentie plaatsvindt. Ze gaven mij een paar tips over hoe te registreren, en om dat vooral snel te doen. Kennisdelen is hier echt essensieel, want veel dingen zijn slecht geregeld of worden gewoon niet aangekondigd.

Voor alles heb je papieren nodig. Weken geleden al was ik via de NCDO, de Nationale Commisie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling, geaccrediteerd voor de conferentie. Ook had ik al een kaart gekocht voor de bijeenkomst van maatschappelijke organisaties (het zogeheten Global Forum), dat op 24 kilometer van Sandton in Nasrec plaatsvindt.
Maar al je papieren en kaarten moeten hier worden omgezet in plastic kaarten met een (web)foto, die je zichtbaar om je nek moet dragen. De kaart geeft ook toegang tot andere evenementen, zoals het Ubuntu Village, een derde centrum tussen Sandton en Nasrac waar vele tentoonstellingen zijn, en tot andere side events verspreid over de stad.

Anton, de huiseigenaar, gaf mij een lift naar Sandton, waar ik mijn kaart voor het officiële gedeelte ophaalde. Daarna ben ik met de VN-bus naar Nasrec gereden en heb ik mij daar geregistreerd. Terug naar Sandton voor het bedrag van 20 rand, dat is 2 euro. Niet slecht voor een rit van 23 kilometer.

Terug op Sandton kwam ik erachter dat ik behalve mijn officiële kaart, die toegang geeft tot het officiële conferentieterrein, ook een dagkaart moest hebben. De uitgifte van die kaarten sloot om 15.00 uur. Om 14.55 uur had ik er een. Daarna ben ik doorgegaan naar Ubuntu Village. Fantastisch, maar te groot, ik ga er nog een keer naar terug. ‘s Avonds was ik na al dat geren met slechts 1 uur slaap en 12 uur vliegen te moe om nog iets te doen. Ik heb voor de TV gehangen en naar openingsceremonie voor de vertegenwoordigers in Ubuntu gekeken: een heus spectakel.

De volgende dag bleek op Sandton dat de dagkaart niet genoeg was om in de Plenary Hall te komen, de zaal in het conferentiegebouw waar de Algemene Vergadering wordt gehouden. Slecht 150 speciale kaarten waren daarvoor uitgereikt. En vraag niet hoe, maar ik heb er een bemachtigd! Mensen vochten er om. Voor het eerst realiseerde ik mij hoe het moest voelen om als uitgehongerde vluchteling te staan voor een VN-busje met een beperkte hoeveelheid graan. Verschrikkelijk. En als zoiets banaals als een toegangskaartje al zoveel slechts boven brengt bij ‘civilized people’ .…

Zo kon ik dus de fantastische toespraken zien van de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki en secretaris-generaal van de Johannesburgtop Nitin Desai. Na een uitgebreide lunch (wat een boel eten krijg je voor weinig geld, en dat terwijl hier in Sandton alles schreeuwend duur is) ben ik alvast maar mijn toegangskaart gaan bemachtigen voor morgen. Ik was een half uur te vroeg en had een van de laatste kaarten!!! Puur geluk, geloof ik. Morgen ga ik voor de zekerheid nog vroeger.