Monthly Archives: juni 2009

Secularisme net zo gevaarlijk als terrorisme of religieus extremisme?

Secularisme net zo gevaarlijk als terrorisme of religieus extremisme?

Het was kort na 911 dat ik in een taxi stapte. Mijn taxichauffeur was een Marokkaan, zo vernam ik, nadat ik hem enkele vragen had gesteld. En Islamitisch. Ik vroeg hem of hij ook slachtoffer was geworden van de aanslagen op de Twin Towers. Vlak daarvoor had ik een huilend vriendinnetje aan de lijn gehad: midden op straat in Amsterdam was haar hoofddoek van haar hoofd getrokken. De actie werd vergezeld van racistische woorden.

De taxichauffeur knikte beamend. Ook hij werd plotsklaps anders bejegend en voelde zich daaronder ongemakkelijk. Ja, toentertijd heeft het mij intens verbaasd te moeten constateren, dat het zo eenvoudig was in een paar stappen een groep te creëren en daar volkswoede tegen te genereren. Och och en terugkijkend, hoe zeer is onze maatschappij toch sindsdien veranderd.
“Het zijn niet de Islamieten waar we bang voor moeten zijn,” zei hij toen met verve. “En het zijn niet de Christenen. Wij allen geloven in god, in een god, dezelfde god. Alleen noemen we hem anders.”
“Voor wie moeten we dan bang zijn?” vroeg ik.
“Voor de niet gelovigen,” zei hij verbeten.

Mijn mond zakte open van verbazing.
“Ja?” vroeg ik.
“Ja,” antwoordde hij. “Zij kennen geen hiërarchie. Ze luisteren niet naar god, ze luisteren niet naar geestelijken, ze luisteren naar niemand. Zij ondermijnen de maatschappij, omdat niemand hen vertelt wat goed of slecht is.”
Via de achteruitkijkspiegel keek ik hem indringend aan, met mijn grote blauwe, onschuldige en nadenkende ogen. Mijn blonde haar wapperde op door de windvlaaag die door het openstaande raam naar binnen kwam. Hij glimlachte vriendelijk.

“Dus ik ben een groot gevaar voor jou en volgens jou?” vroeg ik.
Ik vond het erg grappig. Juist het hiërarchische aspect van geloven, en het feit dat spreken met ‘god’ via een ‘geleerde’ moet gaan (iman, priester), heeft mij van religie nog altijd het meest afgestoten. Het ont-stimuleert vrij denken, maakt mensen volgzaam en vattelijk voor subjectiviteit en de machtshonger van een enkeling. De rest van de rit sprak de taxichauffeur niet meer tegen mij.

Zou Andre Rouvoet ooit met mij van gedachten willen wisselen, of is hij minstens net zo bang voor mij als die taxichauffeur? Als hij secularisatie (ontkerkelijking) al als bedreigend kan achten, wat zegt dat over zijn visie op niet-gelovigen? En dat is onze vice-premier?

Koopje: regenwoud

Koopje: regenwoud

Een groot gevoel van onmacht bleef bij mij achter na het lezen van het volgende bericht.

In Kameroen gaat 830.000 hectare tegen de vlakte als niet binnen een maand een bedrag van 10 miljoen euro wordt opgehoest. Dat is dus ongeveer 8300 km2; ter vergelijking een oppervlakte van ongeveer de provincie Noord-Holland, Zuid-Holland en Flevoland bij elkaar! Het stuk regenwoud herbergt ongeveer 2000 gorilla’s, mandrillen, chimpanchees, olifanten, ontelbare soorten vogels, insecten en heeft natuurlijke ontschattelijke waarde op het gebied van CO2 beheer en luchtzuivering. Om maar te zwijgen over de beschermende werking tegen ziektes: een lokale gids, minder dan half zo groot als ik, legde mij ooit uit tijdens een eco-wandeling door beschermd regenwoud in de Filipijnen dat malaria alleen voorkomt in door mens aangetaste gebieden.

Ja, het wordt 10 miljoen betalen, of met een plan komen dat die 10 miljoen overtreft, of anders wordt het voor tien miljoen in vier stukken aan de houtkap verkocht. In Amsterdam Osdorp kost overigens een lege bouwkavel van 500m2, zonder gorilla’s, e 398.000,=.

Een kleine maand eerder las ik een soortgelijk bericht: ontbossing voor Aziatische papierindustrie bedreigt orang oetans. Daar was toestemming verleend een stuk regenwoud, ter grootte van ongeveer de waddenzee te kappen. Het gebied grenst aan een woongebied van de bijzondere en zeer bedreigde apen. In dezelfde maand heb ik een petitie ondertekend die oproep houtkap (in Zuid Amerika deze keer) tegen te gaan, ontbossing voor soya plantages, bedoeld voor veevoer.

Ik wil mij door dit soort berichtgeving niet laten frustreren, maar wel activeren. Deze kap heeft namelijk niets met economische welvaart of essentiële ontwikkeling van een maatschappij te maken. Het is een verarming voor het land, voor mijn generatie, en de generaties die na ons komen. Deze conclusie moeten anderen toch ook zien?

Het doet mij denken aan een polygoonfilmpje, je weet wel, zo een zwart-wit Nederlands propagandafilmpje met een voiceover die veur en heur zegt. In dat filmpje werd met trots verteld hoe een stuk ‘wildernis’ in NL met de grond gelijk werd gemaakt ten behoeve van woningbouw. Een boodschap die veertig jaar later, nu dus, echt niet meer kan.

Problematisch is dat er geen veertig jaar meer is, om dergelijke omslag in denken in ontwikkelingslanden te bewerkstelligen, noch bij ons ontwikkelde landen, waar onze opiniemakers, mediagroepen zoals PCM en de Telegraaf media groep hun artikelen blijven drukken op krantenpapier, dat voor 90 procent uit nieuwe houtvezels bestaat uit de laatste oerbossen van Canada. Ja, van deze opiniemakers moeten we het vooral niet hebben. *zucht*

Anyway, ik ga maar eens kijken welke Westerse regeringen traditioneel vanuit de kolonalisatie de sterkste banden met Kameroen hebben, en deze een briefje sturen, met daarin het verzoek hun macht aan te wenden de Kamaroense regering op andere gedachten te helpen. Het is een misselijkmakend chantagemiddel van de overheid van Kameroen, maar wat is in godsnaam nou 10 miljoen euro? Ik vrees dat tegen de tijd mijn brief gelezen is, de contracten met de houtmaffia al gesloten zijn.

Duurzaam bouwen

Duurzaam bouwen

Gisteren was ik naar de verkoopmanifestatie van vrije verkaveling in Almere. Samen met goede vriend en fotograaf N., die tevens gebouwen fotografeert, ging ik op stap. Mijn scriptie gaat immers over de juridische grenzen ten aanzien van duurzaam bouwen, dus een dagje praktijk was mij welkom. Mijn speciale interesse ging uit naar de 12 kavels die beschikbaar waren gesteld voor duurzaam bouwen-projecten.

We waren te vroeg uitgestapt en kwamen als eerste aan bij een promotiebus, ingericht voor de verkoop van reeds geplande en ontworpen huizen. Ik vroeg een van de aanwezige standhouders, een makelaar, in hoeverre aan duurzaamheid vorm was gegeven bij het bouwproject dat ze probeerde te slijten.
“Niet,” antwoordde de vrouw.
“Dus u bouwt lekker conventioneel?” vroeg ik een tikkeltje obstinaat. De vrouw dacht na terwijl je alarmbelletjes in haar hoofd zag afgaan.
“In het midden komt een biologische zwemvijver,” zei ze uiteindelijk. “Met aan de weerszijden allemaal waterplanten die het water zuiveren, en waar allemaal dieren kunnen wonen. Maar echt duurzaam zoals zonnepanelen, nee.”
“Oh,” zei ik, terwijl ik besluit niet in te gaan op haar fragmentarische en minimalistische kijk op duurzaamheid (‘zonnepanelen’). Prachtige jeugd-vakantieherinneringen doemden op.
“Lekker zwemmen tussen de ringslangen?” Met afschuw werd ik aangestaard.
Uiteindelijk legde ik uit dat ik voor mijn scriptie informatie zoek over duurzaam bouwen en vroeg haar of ze mij de juiste richting op kan wijzen. Letterlijk, want inhoudelijk had ik werkelijk niets bij haar te zoeken.
“Kom je hier alleen voor je scriptie of ben je ook van plan iets te kopen?” vroeg ze laatdunkend.
“Neeeeeeee,” riep ik uit. “Wonen in Almere, verschrikkelijk, ik moet er niet aan denken.”
1-1.

De schaapachtige blik in de ogen van de meeste architecten als ik over duurzaamheid begin is treffend. En al helemaal als ik over het juridische spanningsveld begin. Daar hebben ze nog nooit van gehoord, noch over nagedacht. Nou ja, ieder zijn vakgebied, zullen we maar zeggen. Een van de 12 kavels bestemd voor duurzaamheid is al vergeven door een prijsvraag. De woning is zelfvoorzienend, een prachtig ontwerp. Van het woord autarkisch willen ze echter niets horen.

“Je moet het aan de gemeente vragen hoe ze het willen gaan doen,” zegt een van de architecten. “Volgens mij moeten we speciale ontheffing krijgen van VROM, maar de vergunningen zijn nog niet rond, en we hebben nog niets zwart-wit op papier.”
Ik vraag verder: het hele te verkavelen gebied word aangesloten op stadsverwarming. Dit betekent dat alle twaalf kavels moeten kiezen voor geen aansluiting, of voor een gezamelijke aansluiting. Er geldt namelijk een wettelijke aansluitingsplicht op het energienetwerk, riolering etcetera. Tja, dat heb je toch helemaal niet nodig, als je een beetje goed nadenkt… Maar het is of een gezamenlijke ontheffing, of geen.

Ik kom een ambtenaar van de gemeente Almere tegen: gelukkig begrijpt hij eindelijk wat ik bedoel met juridisch spanningsveld. Het Bouwbesluit, dat de technische eisen beschrijft waaraan een huis moet voldoen, is als het ware een klein doosje waar binnen gebouwd moet worden. De muren een beetje oprekken, ontheffingen etc, dat zijn mogelijkheden, wil je echt duurzaam bouwen (en van bijv. de verplichte ruimte voor de meterkast of de verplichte betonnen vloer/fundering willen ontkomen). Hij geeft mij de naam van de specialist binnen Almere, morgen zal ik hem bellen. Ik ben heel benieuwd.

Uiteindelijk stuit ik op twee architecten die mij gelukkig helemaal begrijpen, en langzaam komt hun frustratie boven. Materiaalgebruik dat niet is toegestaan (bijv. wanden van gerecycled glas), financiering die niet rond komt (duurzaam bouwen is vaak duurder), garanties die niet afgegeven willen worden en zo nog veel meer.
Uiteindelijk zegt een van de architecten:
“Een huis zou zo gebouwd en ingericht moeten zijn, dat elke keuze die je maakt, duurzaam is. Duurzaamheid moet zo gefaciliteerd zijn, dat je niet meer na hoeft te denken over je keuze.”

Hear hear! Kan deze filosofie niet worden geextrapoleerd naar in alles wat je doet? Zou zo een maatschappij niet moeten ingericht zijn? Of zoals een reclame poster zei, die ik tegenkwam tijdens een van mijn lange fietstochten:
Bestaat er dan zoiets als maatschappelijk ONverantwoord ondernemen – waar zijn we eigenlijk mee bezig?
We maakten een rondje over het terrein, schoten wat plaatjes en keken naar de oer-conventionele voorbeeldhuisjes, die reeds ter inspiratie voor de zelfbouwer waren neergezet.