Monthly Archives: mei 2012

Dodenherdenking

Dodenherdenking

Zojuist heb ik mijn liggend boeketje in elkaar gezet. Zoals elk jaar ga ik ook vanavond naar de Dodenherdenking. Voor mij is er altijd nogal wat om bij stil te staan. Mijn ouders, geboren in ’33 en ’38 hebben immers de oorlog zelf meegemaakt. En dat heeft toch altijd invloed gehad op mijn opvoeding en op wie ik ben. Zo heeft onze familie altijd blikjes in de voorraadkast. Een gewoonte, die ook op mij is overgewaaid.

Mijn ouders vertellen slechts sporadisch over dit stukje verschrikkelijke geschiedenis. Maar wat ze dan vertellen is altijd indringend. Zo vertelde mijn vader een keer, hoe hij als klein jochie zag dat de onderburen met dezelfde achternaam – als wij – werden opgepakt en weggevoerd. Om nooit meer terug te keren. Mijn oma was gescheiden en leefde onder haar eigen naam. Een achternaam die blijkbaar niet op de zwarte lijst van de nazi’s stond.

Mijn moeder vertelde eens dat zij zich nog kon herinneren dat opa weer thuis kwam. Hij had sinds 1942 in verschillende kampen gezeten. Nadat hij bevrijd was, moest hij aansterken voordat hij weer naar huis mocht. Hij woog 42 kilo bij thuiskomst.

Maar niet alleen voor mij, als zijnde eerste generatie na de oorlog, zijn de sporen nog altijd merkbaar. Een vriend van mij had een ‘foute opa’ en zijn moeder – een kind tijdens de oorlog – is daarom jaren en jaren, tot soms zelfs nog op de dag van vandaag, met de nek aangekeken.

En dan verder vandaag. Hoeveel oorlogen en ‘vredesmissies’ zijn er nu nog tegelijkertijd gaande? Meer dan ooit in de geschiedenis. En het is ronduit schandalig hoe murw we bijna lijken te zijn geworden voor populistische woorden die hele bevolkingsgroepen in één klap wegzetten. En hoeveel mensen moeten vandaag de dag nog vrezen voor hun leven, enkel vanwege hun mening of idealen? Of nog simpeler: om te kunnen houden van de persoon die ze liefhebben.

De mooiste en kleurrijkste plek voor mij om te herdenken, is daarom bij het homomonument. Een plekje dat pas sinds 1987 bestaat. Hoelang heeft het niet geduurd voordat officieel erkend werd dat er meer dan een handje vol LGBTQ’s  tijdens de oorlog vermoord waren? Te lang. Het is een plekje dat voor mij het verleden verbindt met het heden, omdat daar ook altijd bij beide zaken wordt stilgestaan. Het is een plekje waar je anders mag zijn: jezelf. Een plekje waar ik ook in gedachten bij mijn vrienden in Oeganda en andere plekken ter wereld kan zijn. Vrienden en kennissen die elke dag worden gestigmatiseerd, bedreigd en vervolgd. Opdat er ook voor hen ooit acceptatie, warmte en vrede zal zijn. Dat bijzondere goed, dat ik wel al mijn hele leven ken.